Στην υπόθεση της εικοσαετούς και πλέον διεκδίκησης νέου διεθνούς αεροδρομίου στη Λακωνία, οι στρεβλώσεις ένεκα δημαγωγίας και παραπληροφόρησης έχουν πλέον βαθιές ρίζες. Έχουμε επανειλημμένα αφιερώσει χώρο και χρόνο αποκαθιστώντας τα γεγονότα στην ορθή τους διάσταση.
Στο παρόν, θα παραθέσουμε ένα συντομευμένο απόσπασμα από τα Πρακτικά της Ελληνικής Βουλής τον Απρίλιο του 1994. Σχεδόν 19 χρόνια πριν. Καταγράφεται ένας έντονος διάλογος μεταξύ ενός Λάκωνα Βουλευτή και του τότε Υπουργού. Σε αντίθεση με μετέπειτα παρεμβάσεις και επερωτήσεις από άλλα πρόσωπα και φορείς, ο διάλογος αυτός είναι εκατέρωθεν σκληρός, ειλικρινής και αποκαλυπτικός. Κανείς δεν κρύβεται και κανείς δεν μασάει τα λόγια του. Ονόματα και κόμματα έχουν δευτερεύουσα σημασία. Κανείς από τους δύο πρωταγωνιστές δεν είναι πια στο Κοινοβούλιο.
Πριν παραθέσουμε το απόσπασμα, θα θέλαμε να αναφερθούμε -για διευκόλυνση των αναγνωστών- στο εξής:
Για τους περισσότερους, η υπόθεση διεκδίκησης νέου αεροδρομίου στη Λακωνία, έγινε αντιληπτή στα μέσα της δεκαετίας 2000. Κυρίως εξ΄ αιτίας:
• Του θορύβου από τους όρους της δωρεάς του Ιδρύματος Νιάρχου (η οποία ματαιώθηκε)
• Πρωθυπουργικής εξαγγελίας στη Σπάρτη, σε χρόνο που πλησίαζε τις εθνικές εκλογές. Αλλά πριν και από αυτήν,
• Της άκομψης εισαγωγής της υποψηφιότητας της Τρίπολης. Υποψηφιότητα που πιστεύουμε βάσιμα ότι ουσιαστικά υποκινήθηκε από φορείς και πρόσωπα της Αργολίδας, όταν είδαν τις προσπάθειές τους για αεροδρόμιο στην Αργολίδα να ενταφιάζονται λόγω της αδυναμίας τους να ανατρέψουν τη ρήτρα των 100χμ από το αεροδρόμιο Αθηνών. Και όταν δεν πέτυχαν –προς τούτο- συμμαχία με τους Κορινθίους.
Παραθέτουμε τώρα το απόσπασμα από τη συνεδρίαση της Βουλής της 18 Απριλίου 1994, κατάλληλα συντομευμένο και διαγράφοντας τα ονόματα:
Πρόεδρος Βουλής:
Η πρώτη επίκαιρη ερώτηση (…) του Βουλευτή [Λακωνίας] σχετικά με τα μέτρα που προτίθεται να λάβει η Κυβέρνηση, για να συμπεριληφθεί στις σχετικές προτάσεις η κατασκευή διεθνούς αεροδρομίου στη Λακωνία (…)
"Τον Ιούνιο του 1993, μετά από έρευνα και μελέτη, είχε προταθεί από την Υπηρεσία Πολιτικής Αεροπορίας προς το ΥΠΕΧΩΔΕ, η κατασκευή διεθνούς αεροδρομίου στη Λακωνία μέσω του Β’ Πακέτου Ντελόρ.
Τον Σεπτέμβριο 1993, ο τότε Υπουργός Μεταφορών υπέγραψε απόφαση για τη χρηματοδότηση της μελέτης του αεροδρομίου.
Έκτοτε η υπόθεση δεν προωθήθηκε, με αποτέλεσμα τελικά να μην προταθεί η κατασκευή.
Δεδομένου ότι ο Νομός Λακωνίας διαθέτει πολλά τουριστικά αξιοθέατα, παγκοσμίως γνωστά (…)είναι βέβαιο ότι η ύπαρξη αεροδρομίου στη Λακωνία θα συνέβαλε αποφασιστικά στην κατακόρυφη άνοδο του τουριστικού ρεύματος προς αυτήν έπ’ ωφελεία όχι μόνο της Λακωνίας, αλλά και της εθνικής οικονομίας.
Κατόπιν αυτών, ερωτάται ο κύριος Υπουργός:
α) Γιατί δεν προτείνεται η κατασκευή του αεροδρομίου στη Λακωνία;
β) Ποια μέτρα πρέπει να ληφθούν, ώστε έστω και την τελευταία στιγμή να συμπεριληφθεί στις σχετικές προτάσεις";
(Υπουργός. ΠΕ.ΧΩ.Δ.Ε.):
Είναι γνωστό ότι οι εθνικοί και Κοινοτικοί πόροι για την περίοδο 1994 - 1999 είναι αρκετοί, αλλά δεν μπορούν να καλύψουν όλα τα αιτήματα όλων των τομέων και όλων των περιοχών. (…)
Αυτά που περιγράφει ο κ. [Βουλευτής Λακωνίας] είναι αλήθεια. Ήδη είχε ξεκινήσει η διαδικασία και είχε υπογραφεί η απόφαση για την χρηματοδότηση της μελέτης του αεροδρομίου. Όμως, από το εθνικό επιχειρησιακό πρόγραμμα των αεροδρομίων, που εντάσσεται στο Β’ Πακέτο Ντελόρ, το ποσό ανέρχεται σε 37 δισ. (σημ: εννοεί δρχ – ή ? 109 εκ σε αξίες 1993).
Οι περιορισμένοι αυτοί πόροι κατέστησαν αναγκαία την επιλογή των αεροδρομίων. Με βάση τα παραπάνω (…) επικεντρώνονται στα δύο μεγάλα αεροδρόμια (…) Αθηνών και της Θεσσαλονίκης και σε ορισμένα μεγάλα περιφερειακά, όπως τα αεροδρόμια του Ηρακλείου Κρήτης, της Ρόδου και του Αράξου.
Το αεροδρόμιο του Αράξου βρίσκεται σε μία σημαντική περιοχή της Πελοποννήσου, αφού είναι κοντά σε ένα πολύ μεγάλο αστικό κέντρο της Πελοποννήσου, την Πάτρα. Ακόμη, είναι κοντά σε τουριστικές περιοχές αιχμής και πολιτισμικής αναφοράς.
(…) η τουριστική ανάπτυξη του Νομού Λακωνίας έχει προωθηθεί (…) τέτοια προγράμματα είναι αυτό της συγκοινωνιακής υποδομής, ο χωροταξικός και πολεοδομικός σχεδιασμός με συγκεκριμένες παρεμβάσεις και η ανάδειξη των αρχαιολογικών χώρων.
Θεωρούμε ότι η κατασκευή του αεροδρομίου είναι σημαντική για το Νομό Λακωνίας. Εντάσσεται σε έναν ευρύτερο σχεδιασμό. Βλέπουμε, όμως, ότι η υλοποίησή του δεν μπορεί παρά να γίνει σε ένα μεσοπρόθεσμο στάδιο.
(…)
Βουλευτής Λακωνίας:
Κύριε Πρόεδρε, ομολογώ ότι δεν κατάλαβα την τελευταία φράση του κυρίου Υπουργού. Ο Νομός Λακωνίας, όπως αναφέρω και στην ερώτησή μου, έχει τα περισσότερα τουριστικά αξιοθέατα, τουλάχιστον από όλους τους Νομούς της Νοτίου Πελοποννήσου (…) παγκοσμίως γνωστά , δεν χρειάζονται ούτε διαφήμιση. Επομένως, η κατασκευή ενός διεθνούς αεροδρομίου στη Λακωνία θα είχε ως αποτέλεσμα την κατακόρυφη αύξηση του τουριστικού ρεύματος και περαιτέρω την ενίσχυση της τοπικής και της εθνικής οικονομίας.
Δεν αντιλαμβάνομαι, ποια θα είναι η χωροταξική και τουριστική -και δεν ξέρω τι άλλο είπε ο κ. Υπουργός- ανάπτυξη. Η ανάγκη είναι μόνο να υπάρξει αεροδρόμιο. Αυτό είναι σαφές -εκτός του ότι ο νομός έχει και άλλες, φυσικές ομορφιές.
(…) Ο κ. [Υπουργός ΠΕΧΩΔΕ] δεν είπε αν θα κατασκευαστεί [αεροδρόμιο] Κάτι είπε για μεσοπρόθεσμες ημερομηνίες, το οποίο δεν κατάλαβα τι ακριβώς σημαίνει. Θα ήθελα να το διευκρινίσετε σας παρακαλώ, κύριε Υπουργέ, γιατί ο νομός περιμένει να ακούσει, αν θα κατασκευαστεί ή όχι (…) Ο Άραξος είναι στην άλλη άκρη της Πελοποννήσου και δεν έχει καμία σχέση με το νομό Λακωνίας. Δεν αντιλαμβάνομαι, ποια τουριστικά αξιοθέατα θα εξυπηρετήσει το υπάρχον αεροδρόμιο το οποίο είναι και μεγάλο βεβαίως, στον Άραξο.
Δεν καταλαβαίνω λοιπόν ο κ. [τότε διοικητής ΥΠΑ], με ποια κριτήρια ιεραρχεί τις προτεραιότητες και διαγράφει από την πρόταση της Υπηρεσίας Πολιτικής Αεροπορίας -την οποία έχω εδώ, κύριε Υπουργέ- το αεροδρόμιο Σπάρτης, σε ανύποπτο λεγόμενο χρόνο, ως διεθνές αεροδρόμιο.
Βεβαίως και το καλοκαίρι του 1993 σε χρόνο πολύ προ της προκηρύξεως των εκλογών, είχε αποφασιστεί από το Υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και είχε γίνει δεκτή η υποβολή προτάσεως για το αεροδρόμιο της Λακωνίας. (…)
Θα καταθέσω στη Βουλή την απόφαση του Υπουργού Μεταφορών, βάσει της οποίας ενεκρίθη η πίστωση για τη μελέτη της κατασκευής αεροδρομίου στη Λακωνία. (…) Θέλω να κάνω μία υστάτη έκκληση στον κύριο Υπουργό. Γιατί το δεύτερο πακέτο Ντελόρ, κύριε Υπουργέ, ίσως είναι η υστάτη ευκαιρία για την κατασκευή αεροδρομίου στη Λακωνία. Κάνω λοιπόν έκκληση να αρθεί αυτή η αδικία της διαγραφής του αεροδρομίου αυτήν τη στιγμή και να συμπεριληφθεί στις προτάσεις για το πακέτο Ντελόρ.(…)
(Υπουργός. ΠΕ.ΧΩ.Δ.Ε.):
Κύριε Πρόεδρε, είναι αλήθεια και το είπα, ότι είχε υπογραφεί μια απόφαση για τη μελέτη. Το ότι είχε αρχίσει να γίνεται η μελέτη δεν σημαίνει ότι είχε ενταχθεί ή θα μπορούσε να ενταχθεί το έργο. Το έργο πρέπει να αναφέρεται σε ένα συγκεκριμένο προϋπολογισμό και ο προϋπολογισμός πρέπει να αναφέρεται σε συγκεκριμένους πόρους. Είπα προηγουμένως, ότι οι Εθνικοί και Κοινοτικοί πόροι για την περίοδο 1994-1999 μπορεί να είναι αρκετοί, αλλά δεν μπορούν να καλύψουν όλους τους τομείς και όλες τις περιφέρειες.
Σας είπα σύμφωνα με την ενημέρωση που έχω από το Υπουργείο Εθνικής Οικονομίας -γιατί καλύπτω το Υπουργείο Εθνικής Οικονομίας αυτήν τη στιγμή- ότι δεν προβλέπεται για το άμεσο μέλλον το αεροδρόμιο της Σπάρτης να ενταχθεί στο σχεδιασμό των Μεταφορών.
Γι’ αυτό είπα προηγουμένως, ότι ο στόχος γι’ αυτό το αεροδρόμιο, δεν μπορεί να καλυφθεί για την περίοδο και τον ορατό ορίζοντα 1994-1999. Γι’ αυτό έκανα την αναφορά μου σε μεσοπρόθεσμο στάδιο και είπα ότι για την περιοχή της Λακωνίας, επειδή αυτή η βασική έλλειψη [σ.σ. αεροδρομίου στη Λακωνία] δεν καλύπτεται, υπάρχουν σημαντικές συμπληρωματικές παρεμβάσεις και στη συγκοινωνιακή υποδομή και στις χωροταξικές πολεοδομικές παρεμβάσεις για όλο το νομό, αλλά και για την ανάδειξη των αρχαιολογικών της στοιχείων και περιοχών.
[Σύμπτωση: Ο εν λόγω τότε Υπουργός ΠΕΧΩΔΕ, ήταν Αρκάς].
___________
Προκειμένου να αξιολογήσουν καλύτερα τον προαναφερθέντα διάλογο, κρίνουμε σκόπιμο να δώσουμε κάποιες διευκρινήσεις στους αναγνώστες:
Το 1993/94 όταν διαδραματίζονται αυτά, στην Πελοπόννησο υπάρχει μόνο ένα διεθνές αεροδρόμιο (Καλαμάτα – από το 1986). Για πέντε χρόνια, λειτουργούσε ως διεθνές κυριολεκτικά σε μια παράγκα. Η οποία προοριζόταν για την εσωτερική πτήση από Αθήνα.. Ο αεροστ;αθμός μεταφέρθηκε στο σημερινό κτίριο το 1991. Βέβαια, η Καλαμάτα ευτύχησε να έχει έναν εξαιρετικά δραστήριο Δήμαρχο (μετέπειτα Βουλευτή και Υπουργό). Ο οποίος κυριολεκτικά διείδε την ευκαιρία και έφερε τους πρώτους τουρίστες στο αεροδρόμιο Καλαμάτας όταν η Μεσσηνία καλά-καλά μετά βίας μπορούσε να πουλήσει ήλιο και θάλασσα: Διαβάστε την κυνική του ομολογία πολλά χρόνια αργότερα , η οποία τον καθιστά ακόμη περισσότερο αξιοθαύμαστο για ότι κατάφερε:
“Στον τομέα αυτό η Μεσσηνία είναι μία από τις πιο (…) υποβαθμισμένες, λιγότερο φροντισμένες περιοχές της χώρας. Και τότε συνειδητοποίησα ότι όλα αυτά τα μνημεία, οι αναξιοποίητοι αρχαιολογικοί χώροι, συνδυαζόμενοι με το σπάνιο-φυσικό κάλλος της Μεσσηνίας, είναι μία τεράστια πηγή πλούτου αν την αναπτύξουμε σωστά σεβόμενοι τις ιδιαιτερότητες της, αναδεικνύοντας την ομορφιά τους. Αν εντάξουμε την Μεσσηνία στα προγράμματα πολιτιστικού τουρισμού, τα οποία αναπτύσσουμε αυτή την στιγμή ως Υπουργείο Πολιτισμού, σ όλη την χώρα απευθυνόμενοι σε επισκέπτες υψηλού πνευματικού και βιοτικού επιπέδου”.
Αξίζει όντως έπαινος στον εν λόγω, ο οποίος έφερε σχεδόν με… C-130 τους πρώτους τουρίστες στην παράγκα που συνιστούσε το πολιτικό terminal του αεροσταθμού Καλαμάτας. Αλλά ας συνεχίσουμε. Από τα παραπάνω προκύπτει και ότι:
• Το διεθνές αεροδρόμιο Αράξου (Αχαϊας), έπεται ως διεκδίκηση από το δικό μας. Κατά μία έννοια «εκλάπη» από την Ανδραβίδα (Ηλείας). Οι Ηλείοι αυτό δεν το ξέχασαν ποτέ. Ο Νομός Ηλείας κατείχε ανώτερη τουριστική υποδομή από την Αχαϊα και σημαντικό πρόκριμα (το αεροδρόμιο Ανδραβίδας ήταν πλησιέστερα στην αρχ. Ολυμπία – και όχι μόνο). Οι προοπτικές της Ηλείας για πάρα πολλά χρόνια οπισθοχώρησαν, παρ΄ ότι τα δύο αυτά αεροδρόμια απέχουν μεταξύ τους περίπου 37χμ. Δηλαδή λιγότερο απ΄ ότι Σπάρτη-Γεράκι. Αυτά για όσους υποστηρίζουν ότι το αεροδρόμιο Τρίπολης μπορεί να προσφέρει στους γειτονικούς Νομούς.
• Πριν το 1993 (ουσιαστικά, πριν το 1988, όταν άρχισε η Λακωνική διεκδίκηση), εκτός από τον Άραξο, και την Ηλεία, δεν «έπαιζε» ούτε η Τρίπολη ούτε το Άργος. Το Άργος δεν έπαιζε παρ΄ ότι δεν υπήρχε η ρήτρα των 100χμ. Η Σύμβαση με τη Hochtief για το νέο αεροδρόμιο Αθηνών υπεγράφη σχεδόν ενάμισυ χρόνο αργότερα!
• Η ιστορία επαναλαμβάνεται ως κακόγουστη φάρσα: Το εμπορικό βάθος της Πάτρας για τακτικές πτήσεις χρησιμοποιήθηκε τότε ως δημαγωγικό πάτημα για να προκριθεί για… τουριστικές, εισερχόμενου τουρισμού ! Κάτι θυμίζει αυτό από το σήμερα…
Το 1988/93 λοιπόν, πλην ημών και της Καλαμάτας, οι υπόλοιποι «συναθλητές» έπιναν ακόμη τον πρωϊνό τους καφέ. Εμείς καιγόμαστε σαδιστικά στην «προπόνηση». Η Καλαμάτα «έπαιζε» μόνη της σε άδειο γήπεδο, έχοντας μάλιστα «σκοράρει» (έστω και με στρατιωτική αρβύλα) από τα αποδυτήρια. Αυτά για όσους ξεχνούν την αξία των ανθρώπων. Όπως έχουμε ξαναγράψει «η φύσις, απεχθάνεται το κενόν».
Από τα παραπάνω, ελπίζουμε να προκύπτει το πώς αλλά και το ποιοι σπρώχνουν 20 και πλέον χρόνια τη Λακωνία στη Γ΄ Εθνική και στην υπανάπτυξη. Δεν ανήκουν μόνο σε ένα κόμμα. Δεν προέρχονται μόνο από ένα γεωγραφικό τόπο. Εν τέλει, το σημαντικό διαχρονικό ανθρώπινο κενό αλλά και η άστοχη πολυφωνία σε τοπικό επίπεδο, «παίζουν» στα χέρια όσων δεν επιθυμούν αυτή την επένδυση στη Λακωνία πολύ περισσότερο από τον πόλεμο και τους διαγκωνισμούς κέντρων και «απόκεντρων» της εξουσίας.
Είναι αλήθεια ότι το φθινόπωρο 1993 έγιναν εθνικές εκλογές και προέκυψε εναλλαγή κόμματος στην κυβέρνηση. Άρα οι σχεδιασμοί των προηγούμενων –κατά την Ελληνική νόσο- ακυρώθηκαν υπέρ άλλων. Όμως έκτοτε, έγιναν και άλλες εναλλαγές κομμάτων. Αρκετές. Και τίποτε δεν άλλαξε προς το καλύτερο για εμάς. Οι όποιες αλλαγές (όπως με το υπό αναθεώρηση Χωροταξικό Σχέδιο), μάλλον μας καταδίκαζαν ακόμη περισσότερο σε στάτους εθνικού πάρκου ιθαγενών.
Και πάνω από 20 έτη η ιστορία επαναλαμβάνεται ως κακόγουστη φάρσα. Τα ονόματα αλλάζουν. Γίνονται άλλοτε πιο εξωτικά (Jessica, EGNOS) και άλλοτε όχι (Τριπολιτσά, Άραξος). Θα καταλήξουμε όπως αρχίσαμε. Με ένα απόσπασμα ενός άλλου διάσημου ανδρός, του C. S. Lewis: “Αυτά που βλέπεις και ακούς, εξαρτώνται σε μεγάλο βαθμό από το πού ακριβώς βρίσκεσαι. Εξαρτώνται επίσης και από το τι λογής άνθρωπος είσαι”.
S.A.
Ειδικός συνεργάτης της apela.gr
